Chiều 14/4/2026, ông Đào Xuân Tuấn, Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối (NHNN), xác nhận tại họp báo Q1/2026 rằng cơ quan này đã tiếp nhận 11 hồ sơ đề nghị cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu.VnExpress Con số này tăng thêm 2 đơn vị so với 9 hồ sơ được công bố đầu năm.Saigon Times Đây là diễn biến mới nhất trong tiến trình phá thế độc quyền sản xuất vàng miếng kéo dài hơn 13 năm, và là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy cơ chế cạnh tranh trên thị trường vàng đang dần hình thành.
Nghị định 232 và lộ trình mở cửa
Nghị định 232/2025 có hiệu lực từ 10/10/2025 đã chính thức xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, vốn tồn tại từ Nghị định 24/2012.Báo Chính phủ Theo lộ trình, các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đáp ứng đủ điều kiện có thể nộp hồ sơ xin cấp phép sản xuất và nhập khẩu vàng nguyên liệu.
Hiện tại, NHNN đang phối hợp liên bộ để rà soát tiêu chuẩn kỹ thuật và xem xét cấp phép.Dân Trí Quy trình gồm hai bước: cấp giấy phép sản xuất trước, sau đó mới xem xét giấy phép nhập khẩu nguyên liệu. Toàn bộ hồ sơ được xử lý đồng bộ, không phê duyệt riêng lẻ. Chưa có đơn vị nào chính thức được cấp phép, nhưng việc số hồ sơ tăng từ 9 lên 11 cho thấy tiến trình đang thu hút thêm đơn vị tham gia.
Bộ lọc vốn: ai đủ điều kiện?
Nghị định 232/2025 đặt ra hai ngưỡng vốn điều lệ khác nhau tùy loại hình tổ chức.Chính phủ Đối với doanh nghiệp, vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, kèm giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng, không vi phạm hành chính trong lĩnh vực vàng, và có quy trình nội bộ đầy đủ từ nhập nguyên liệu đến kiểm soát chất lượng. Đối với ngân hàng thương mại, ngưỡng cao hơn nhiều: vốn điều lệ tối thiểu 50.000 tỷ đồng, kèm giấy phép kinh doanh vàng miếng và các điều kiện tuân thủ tương tự.
Với ngưỡng 50.000 tỷ, hiện có 8 ngân hàng thương mại đủ điều kiện: Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank, Techcombank, MB, VPBank và ACB.CafeF Phía doanh nghiệp, ba tên tuổi được nhắc đến nhiều nhất là PNJ, DOJI và SJC.VnExpress Tổng cộng 11 đơn vị, phù hợp với số hồ sơ NHNN đã tiếp nhận. NHNN giải thích rằng yêu cầu vốn cao cho ngân hàng nhằm đảm bảo chỉ những tổ chức có năng lực tài chính vững mạnh mới tham gia sản xuất vàng miếng.DNSE
Premium SJC: bức tranh hiện tại
Đây là câu hỏi trọng tâm với nhà đầu tư đang nắm giữ vàng miếng SJC. Tính đến ngày 14/4/2026, giá vàng thế giới ở mức 4.787 USD/oz, quy đổi khoảng 152 triệu đồng/lượng (tỷ giá 26.343 VND/USD). Giá bán vàng miếng SJC niêm yết 173 triệu đồng/lượng, chênh lệch khoảng 21 triệu đồng so với thế giới, tương đương 13,8%. Vàng nhẫn SJC 99.99% niêm yết 171,2 triệu đồng/lượng, thấp hơn miếng SJC khoảng 1,8 triệu nhưng hàm lượng vàng tương đương. Chênh lệch mua-bán vàng miếng SJC hiện ở mức 2,5 triệu đồng (giá mua 170,5 triệu).
Khoảng cách 21 triệu đồng giữa SJC và giá thế giới quy đổi tồn tại chủ yếu vì nguồn cung bị kiểm soát bởi một đầu mối duy nhất suốt 13 năm. Khi nhiều đơn vị được cấp phép sản xuất và nhập khẩu nguyên liệu, logic kinh tế cơ bản cho thấy cạnh tranh sẽ tạo áp lực thu hẹp khoảng cách này. Tuy nhiên, tốc độ thu hẹp phụ thuộc vào nhiều yếu tố: số đơn vị thực tế được phê duyệt, khả năng nhập khẩu nguyên liệu thông suốt, và cả tâm lý người mua. Vàng miếng SJC đã trở thành “thương hiệu quốc dân” trong 13 năm; ngay cả khi có thêm nhà sản xuất, người dân có thể vẫn ưu tiên SJC trong ngắn hạn.
Ba kịch bản cho premium
| Kịch bản | Điều kiện | Tác động lên premium |
|---|---|---|
| Chậm | Cấp phép kéo dài, ít đơn vị được phê duyệt, nguồn cung tăng hạn chế | Premium giảm nhẹ, vẫn trên 15 triệu |
| Trung bình | 3-5 đơn vị được cấp phép trong 2026, nguồn cung tăng đáng kể | Premium thu hẹp về 10-15 triệu |
| Nhanh | Đa số hồ sơ được phê duyệt, nhập khẩu nguyên liệu thông suốt | Premium có thể giảm dưới 10 triệu |
Cả ba kịch bản đều chỉ ra một hướng: premium thu hẹp so với mức hiện tại. Sự khác biệt nằm ở tốc độ, và tốc độ phụ thuộc hoàn toàn vào tiến trình cấp phép thực tế của NHNN. Đây không phải dự báo; đây là phân tích cấu trúc thị trường khi điều kiện cung thay đổi.
Nhà đầu tư nắm vàng SJC cần lưu ý gì?
Hiểu rõ premium đang trả. Nếu mua SJC ở mức 173 triệu, khoản chênh khoảng 21 triệu so với giá thế giới quy đổi có thể thu hẹp khi thị trường cạnh tranh hơn. Đây là chi phí cơ hội cần tính vào quyết định nắm giữ hoặc mua thêm.
Theo dõi tiến độ cấp phép. Mỗi đơn vị mới được cấp phép là một tín hiệu giảm premium. Thời điểm NHNN công bố danh sách phê duyệt đầu tiên sẽ là cột mốc quan trọng nhất; thị trường có thể phản ứng ngay cả trước khi sản xuất thực tế bắt đầu.
So sánh vàng nhẫn và vàng miếng. Vàng nhẫn SJC 99.99% hiện giá 171,2 triệu, thấp hơn miếng SJC 1,8 triệu nhưng hàm lượng vàng tương đương. Trong giai đoạn chuyển tiếp, đây là lựa chọn thay thế với premium thấp hơn.
Không nên bán tháo vì sợ premium giảm. Quá trình cấp phép cần thời gian: rà soát hồ sơ, kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật, đến thực tế sản xuất. Premium giảm cũng không có nghĩa giá SJC giảm tuyệt đối. Nếu giá vàng thế giới tiếp tục tăng (do bất ổn Trung Đông, nhu cầu trú ẩn toàn cầu), giá SJC vẫn có thể tăng; chỉ là tốc độ tăng có thể chậm hơn giá thế giới.
Vàng trong tổng thể danh mục
Giá vàng thế giới tăng khoảng 6,5% trong tháng qua (từ 4.495 USD/oz ngày 27/3 lên 4.787 USD/oz ngày 14/4), phản ánh nhu cầu trú ẩn giữa căng thẳng địa chính trị toàn cầu. Tại Việt Nam, vàng vẫn là kênh tích trữ truyền thống của hàng triệu hộ gia đình. Tuy nhiên, vàng không sinh dòng tiền, khác với các kênh như tiền gửi ngân hàng (lãi suất 12 tháng tại Big 4 dao động 5-5,5%) hay sản phẩm fixed-income (yield 8-11%/năm). Phần vốn không cần thanh khoản tức thời có thể được phân bổ đa dạng hơn thay vì dồn toàn bộ vào vàng.
Kết luận
Việc 11 đơn vị nộp hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng đánh dấu bước chuyển tiếp quan trọng nhất của thị trường vàng Việt Nam kể từ Nghị định 24/2012. Premium SJC khoảng 21 triệu đồng so với thế giới có cơ sở cấu trúc để thu hẹp khi nguồn cung mở rộng, nhưng tốc độ phụ thuộc hoàn toàn vào tiến trình cấp phép thực tế và khả năng nhập khẩu nguyên liệu.
Ba yếu tố đáng theo dõi trong thời gian tới: danh sách đơn vị đầu tiên được NHNN chính thức phê duyệt, tiến độ cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu, và phản ứng giá SJC tại thời điểm công bố.
